Reglement en order inzake de Rode Roeden
in het Land van Cuyk (1684)

-

Genealogisch domein

menu.gif (929 bytes)

Overzicht van historische bronnen

menu.gif (929 bytes)

E-mail

text.gif (926 bytes)

 


Bron: Streekarchief Brabant-Noordoost (Grave), Dorpsarchief Cuyk, inv.nr. 239.

 

 

 

R E G L E M E N T

E N D E

O R D R E.

Geformeert uyt Kragt van speciale Commissie, ende Authorisatie van Syne Hoogheyt den Heeren PRINCE van ORANGE, als Heere, ende Baron der Stadt Grave, ende des Landts van Cuyck, van dato den 28. November 1683. waer naer zigh de vier aengestelde Roode Roeden in den Lande van Cuyck sullen hebben te Reguleren.

Te NYMEGEN, gedrukt by ASURUS van GOOR,
Quartiers-Drukker in de Smitstraat, 1684

En te Nymegen herdrukt, by AHASUEROS van GOOR,
Stadts - en Quartiers-Drukker op de Groote-Markt, 1784

 

 

 

R E G L E M E N T

E N D E

O R D R E.

Deze vier Roode Roeden, sullen wesen tot dienst van den gehelen Lande in 't generael, ende tot dienst van yder Dorp in 't particulier,  jae van yder Inwoonder, die haar in tydt van ongelegentheyt ofte andere occasien van Bruyloften ofte Uytvaerden, versoeken ofte roepen sullen, soo wel alle vier te samen, als alleen een, twee, ofte drie van haer.

De selve sullen voorsien moeten wesen met goet ende bequam Geweer, te weten, een Houwer ofte Degen met een Roer ende twee Pistoolen.

Sy sullen den gehelen Lande moeten doorgaen, dat is, van tydt, tot tydt, van d' eene Plaets op de andere, ende sulcks op haer selfs kosten.

Sy sullen op alle Merckt-dagen, alle vier haer moeten laten vinden.

Sy sullen staen, ende gereed moeten syn ten allen tyden, 't sy by dagh, ofte nacht, om op 't Bevel van den Heere Amptman ofte Scholtus, ofte der selver Stadt-houders ende Substituyten haer luyder Ordre te pareren ende te Executeren.

Sy sullen magt hebben ende geobligeert syn te vervolgen en te verjagen alle moet-willige Personen, die eenige Insolentie, Foute ofte Ongeregeltheden mogten plegen, als daer syn Bedelaers, Vagebonden, Moeskoppers, Ledighgangers, Lantstryckers, Deugenieten, Gauwedieven, Speelluyden, die met de Veele langs de Deure gaen spelen, te samen rottende genoemde Heydenen ende Landt-lopers, soo wel Mannen als Vrouwen, ende diergelycke onnutte Geselschap, in somma, alle ongeheerde Personen, oock Soldaten, 't sy in wiens Heeren dienst die syn, als sy die goede Luyden overlast doen, ofte yets 't sy Velde, ofte in de Huyse, 't sy oock met gewelt ofte ter beede tragten af te perssen of af te nemen, ende generalyck alle Quaetdoenders; ende in cas van oppositie en tegenstant, de selve te apprehenderen ende gevangen te nemen, sodanigh dat die in bewaerde Gevanckenisse worden gebragt, oock in cas, den een, ofte anderen haer te Weere mogte stellen ende resistentie te doen, 't sy met Roers, Pistolen, Degens, Messen, Stocken ofte ander Geweer, de selve te mogen door-schieten ende door-steken, ende alsoo over te leveren, 't sy Levendigh of Doodt sonder daeromme eenigsints te misdoen ofte te misbruycken.

Sullen mede voornoemde Roode Roeden nauwe opsigt moeten hebben, dat de Jagt in den Lande van Cuyck geensints en werden geruļneert, maer de Placcaten van Syne Hoogheyt over de Jagt geėmaneert, pręcyse sullen worden geobserveert, ende alle contrarie doende, Roers, Netten, Honden, ende andere Jagt-gereedtschap afnemen, ende alles over ende aenbrengen.

De Rigter-boden ende Gemeen Ingesetenen sullen die selve Roode Roeden, des versogt ofte geroepen synde, altydt moeten assisteren, so met'et trecken van de Klocke, als met Geweer, haer te hulp te komen, in somma, yder een sal sigh moeten reguleren naer het Placcaet van Syn Hoogheyt van den 25 December 1682. ende van Haar Hoogh Mog: de Heeren Staten Generael der Vereenigde Nederlanden, van dato den 11 Juny 1666.
Waer voor aen de voorsz. Roode Roeden tot Gage en Tractement sal gegeven worden yeder Jaerlycks hondert gulden over de Lande te reparticieren, ende van drie Maenden tot drie Maenden te betalen, ende oock yder Jaer voor yeder Roode Roede eenen blaeuwen Rock, gelyck oock aen de selve tot kosten van den Lande sullen gegeven worden, Roers, Pistoolen ende Houwers, die sy by sterven ofte af-stant hares Dienst, die selve wel geconditioneert sullen moeten restitueren, of sulks aen hare Gage missen.

Dese vier Roode Roeden sullen ten minsten alle veerthien Dagen eens te samen by malkanderen moeten komen, ende sulcks over de hant, te weten, eens te Cuyck, ende eens te Beugen, om malkanderen van haer wedervaren ende gelegentheyt te berigten, ende te assisteren, waer inne sy malkanderen mogten nodigh hebben.
De voornoemde Roode Roeden sullen gehouden wesen in handen van den Heere Scholtus den Eet van Getrouwigheyt te doen, ende dat sy dit Reglement, voor soo veel haren Dienst betreft, punctuelyck sullen observeren.

Eene van dese Roode Roeden sal voor syn district hebben, de Dorpen Maesheeze, Holdthees, Vierlincxbeek, Macken, Overloon ende Groeningen.

Die twede sal hebben, Sambeeck, Mullum, Vortum, Sambeeckse-hoeck, Beugen, Leecker, Ryckevoort, ende verdere Gehugten daer onder resorterende.

De derde sal hebben, Cuyck, Groot ende Kleyn Linden, Haps, St. Agatha, Catwyck, Heeswyck, Beers ende Gassel.

De vierde sal hebben, Mill, Wanroy, St. Huybert, Tongelaer, Esscharen, Hall ende den Langen Boom.

Ende dan so sullen de Roode Roeden van Cuyck ende Mill, by beurten, ten minsten een van haer, alle Weecken eens moeten gaen besoeken het dorp Nederloon, ende aldaer haren Dienst presenteren.

Reserverende niet te min, die Heeren Amptman, Rentmeester ende Scholtus aen haer de interpretatie van dese, ende oock om dit Reglement te mogen meerderen of minderen, naer gelegentheyt van tydt ende saken, oock dese Roode Roeden, 't alle tydt te mogen af-setten ende andere in hare plaets stellen naer haer welgevallen.

Ende op dat dese magh Publyck ende yder Kennelyck syn, ende oock niemant hier tegens eenige ignorantie sal konnen pretenderen, soo sal dese den gehelen Lande door worden Gepubliceert, ende aen yder Dorp een dobbelt van dien gelaten werden, tot yeders naer-rigtinge.

Dese Roode Roeden sullen in geenderhande wyse, 't sy directelyck ofte indirectelyck mogen conniveren, composeren, ofte de minste gemeenschap ofte kennisse houden, met eenige Bedelaers, Vagabonden ofte andere soorte van Volck, die sy gehouden syn, volgens dit Reglement, te verjagen, waer onder oock begrepen worden de Contraventeurs van de Jagt, op Poene van Cassement ende arbitrale correctie.

De selve Roode Roeden sullen geobligeert syn, ten minsten, yder alle veerthien Dagen, eens, haer te Presenteren by den Persoon des Heeren Amptman, omme aldaer Rapport van alles te doen, ende als iets Notabels mogt voor vallen, sullen sy gehouden syn, sulcks sonder eenigh uytstel aen te brengen.

Naer gedane Communicatie van dese, aen de Landt-Vergaderde Gecommitteerde Schepenen tot Cuyck op den 29 Meert ende 6 April, respective 1684. is dit Reglement gearresteert en geslooten tot Grave den 11 April 1684. Ende was onderteeckent,

W.B.V. STEENHUYS,
Hoźmen.
P: Ruyl.     N:Verbolt

 

 

© 2003 Herman de Wit, Maarssen
Deze pagina is een onderdeel van de-wit.net